Lista objawów okołomenopauzalnych

Objawy okołomenopauzalne można szczegółowo podzielić na fizyczne, psychiczne, somatyczne i społeczne, a także wymienić nietypowe symptomy.

Poniżej klasyfikacja z krótkim opisem każdego typu objawów.

Objawy fizyczne

• Zaburzenia cyklu miesiączkowego: nieregularne miesiączki, zmiana intensywności i długości krwawień

• Uderzenia gorąca i nocne poty

• Zmiany metaboliczne: przyrost masy ciała, zwłaszcza wokół talii, spowolniony metabolizm.

• Osłabienie libido i suchość pochwy

• Bóle i obrzęki: głowy, pleców, podbrzusza, kończyn dolnych, bóle mięśni i stawów, sztywność stawów

• Wypadanie włosów i suchość skóry, utrata jej elastyczności

• Zaburzenia moczowe: częstsze oddawanie moczu, nietrzymanie moczu

• Kołatanie serca, wahania ciśnienia, rumień twarzy

• Nietypowe objawy: parestezje (mrowienie, drętwienia), szumy w uszach, świąd pochwy, zespół suchego oka

• Zaburzenia snu: bezsenność, wczesne pobudki

• Zmęczenie ogólne, uczucie wyczerpania

Objawy psychiczne i emocjonalne

• Wahania nastroju: rozdrażnienie, szybkie zmiany nastroju, przygnębienie

• Objawy lękowe: niepokój, irytacja, napady płaczu, nerwice

• Depresja: obniżenie nastroju, smutek, pesymizm, zaburzenia depresyjne

• Zaburzenia funkcji poznawczych: trudności z koncentracją, zapamiętywaniem

• Zaburzenia snu: bezsenność, problemy z zasypianiem, wybudzanie w nocy

• Obniżone poczucie własnej wartości, bezradność

Objawy psychosomatyczne i społeczne

• Obniżenie jakości życia: poczucie starzenia, wycofanie społeczne, trudności w relacjach

• Zmniejszenie aktywności seksualnej: spadek zainteresowania, bolesność współżycia

• Niezdarność, spadek energii, poczucie ogólnej bezradności

Nietypowe objawy

• Parestezje: mrowienie, drętwienie, zaburzenia czucia, szczypanie

• Objawy ze strony narządu wzroku: zespół suchego oka

• Objawy ze strony słuchu: szumy uszne

Objawy somatyczne, inne dolegliwości

• Bóle mięśni, bóle stawów

• Sztywność stawów, przewlekłe bóle kręgosłupa

• Obrzęki kończyn dolnych

• Zmiany skórne: suchość skóry, zmarszczki, świąd

Powyższy podział obrazuje dużą różnorodność objawów okołomenopauzalnych, które mogą wpływać na wiele obszarów życia kobiety.

Jak rozpoznać objawy?

Aby rozpoznać najczęstsze objawy okołomenopauzalne najlepiej zwracać uwagę na:

• regularność cyklu menstruacyjnego i towarzyszące dolegliwości (np. plamienia, bolesność piersi, obrzęki).

• nagłe napady gorąca i potów, szczególnie bez wyraźnej przyczyny (np. w spoczynku czy podczas snu).

• dyskomfort ze strony układu kostno- stawowego, bóle i sztywność, szczególnie rano.

• zmiany w sferze intymnej- suchość, świąd, obniżone libido, ból w trakcie współżycia.

• zmęczenie i osłabienie, które pojawiają się mimo odpowiedniego trybu życia i snu.

• objawy ze strony układu moczowego - częstsze lub trudniejsze oddawanie moczu, nietrzymanie moczu.

Te symptomy warto odnieść do wieku (najczęściej 45- 55 lat) oraz obserwować ich powtarzalność i wpływ na codzienne funkcjonowanie. Jeśli występują w sposób skumulowany i połączone są z zaburzeniami cyklu, potwierdzają okres okołomenopauzalny.

Objawy psychiczne i emocjonalne okołomenopauzalne rozpoznaje się na podstawie nagłych lub pogłębiających się zmian w nastroju, funkcjach poznawczych, motywacji i zachowaniu, które wykraczają poza normalne reakcje na stres lub zmęczenie. Mogą nasilać się i utrzymywać przez kilka tygodni czy miesięcy. Bywają silniejsze i zaburzają codzienne funkcjonowanie, pracę, relacje, powodując często wycofanie i zamknięcie w sobie. Mogą występować równolegle do fizycznych symptomów.

Najczęstsze objawy psychiczne i emocjonalne

• Wahania nastroju: szybkie przechodzenie od radości do smutku, drażliwość, płaczliwość, skłonność do irytacji.

• Smutek, przygnębienie, depresja: utrata motywacji, poczucie bezradności, głębokie poczucie samotności, mogą pojawić się problemy ze snem i wycofanie społeczne.

• Lęki i niepokój: nieuzasadnione poczucie zagrożenia, silne napięcie emocjonalne, ataki paniki.

• Zmęczenie, apatia: brak chęci do działania, trudność w podjęciu decyzji, chroniczne poczucie wyczerpania.

• Problemy z pamięcią, koncentracją (mgła mózgowa): trudności w skupieniu się, zapominanie codziennych rzeczy.

• Bezsenność: problemy z zasypianiem, częste budzenie się w nocy, poczucie niewyspania.

• Izolacja społeczna: rezygnacja ze spotkań, ograniczenie kontaktów, spadek aktywności społecznej

• Obniżone poczucie własnej wartości: krytyczne postrzeganie własnego ciała i wieku, negatywne myśli związane ze starzeniem się.

Pojawienie się powyższych symptomów u kobiet w wieku okołomenopauzalnym, (szczególnie w przypadku ich utrzymywania się lub narastania) jest sygnałem do pogłębionej obserwacji oraz- jeśli to konieczne- konsultacji ze specjalistą.

Różnicę między przemijającym złym nastrojem a depresją okołomenopauzalną rozpoznaje się przede wszystkim na podstawie długości trwania objawów, ich nasilenia, wpływu na codzienne funkcjonowanie oraz obecności dodatkowych symptomów fizycznych i poznawczych

Przemijający zły nastrój- cechy rozpoznawcze

• Czas trwania: kilka godzin, dni, maksymalnie tydzień; najczęściej jest reakcją na konkretne wydarzenie lub stres i stopniowo mija samoistnie.

• Przyczyna: osoba zazwyczaj potrafi wskazać powód smutku, np. przepracowanie, konflikt rodzinny czy zmęczenie.

• Funkcjonowanie: codzienne obowiązki są realizowane, a pogorszenie nastroju nie zaburza istotnie relacji, pracy czy samoopieki.

• Objawy: mogą pojawić się płaczliwość, rozdrażnienie, niewielkie problemy ze snem, ale są one łagodne i szybko ustępują

Depresja okołomenopauzalna – jak rozpoznać

• Czas trwania: objawy trwają minimum dwa tygodnie, zwykle wiele tygodni lub miesięcy bez przerwy i pogłębiają się z czasem

• Brak jasnej przyczyny: poczucie smutku, beznadziei, lęku pojawia się „bez powodu” i dotyczy wszystkich sfer życia

• Upośledzenie funkcji: zmniejszona motywacja, wycofanie, utrata zainteresowań, zaniedbywanie potrzeb, problemy w pracy i relacjach rodzinnych, czasem nawet myśli samobójcze.

• Objawy fizyczne: przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu (bezsenność/nadmierna senność), bóle głowy, spadek apetytu lub jego wzrost, obniżone libido, poczucie wyczerpania.

• Problemy poznawcze: trudności z koncentracją, pamięcią, podejmowaniem decyzji.

• Brak poprawy: samopoczucie nie poprawia się mimo odpoczynku, stosowania technik relaksacji czy wsparcia ze strony bliskich

Kluczowe różnice

• Depresja jest poważnym zaburzeniem, które nie mija samoistnie i wymaga leczenia; wpływa na wszystkie obszary życia, a jej objawy są nasilone i długotrwałe

• Przemijający zły nastrój zwykle jest reakcją na określone trudności, nie wpływa trwale na funkcjonowanie i odchodzi wraz z poprawą sytuacji lub odpoczynkiem

W przypadku podejrzenia depresji okołomenopauzalnej konieczne jest skontaktowanie się z lekarzem, by wdrożyć odpowiednie wsparcie i leczenie.

Jak odróżnić i jak reagować:

1. Obserwacja i dokumentacja:

   • Zapisuj objawy: kiedy się pojawiają, jak długo trwają, jakie jest ich nasilenie, czy są związane z konkretnymi wydarzeniami/dniami cyklu (jeśli cykl jeszcze występuje) i czy towarzyszą im objawy fizyczne menopauzy (np. uderzenia gorąca).

   • Kluczowy wskaźnik: jeśli obniżony nastrój i anhedonia ( utrata zdolności do odczuwania przyjemności i/lub utrata zainteresowania czynnościami, które wcześniej sprawiały radość lub satysfakcję. ). Gdy utrzymują się przez ponad 2 tygodnie i uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, należy podejrzewać depresję.

2. Krok diagnostyczny - konsultacja ze specjalistą:

   • Lekarz ginekolog/endokrynolog: może ocenić Twój status hormonalny i wdrożyć ewentualną Hormonalną Terapię Menopauzalną (HTM), która u wielu kobiet stabilizuje nastrój i łagodzi objawy psychiczne wynikające bezpośrednio z niedoboru hormonów.

   • Psycholog/Psychoterapeuta: pomoże w ocenie, czy objawy są reakcją na zmiany życiowe, czy też wskazują na zaburzenia nastroju. Terapia (np. poznawczo- behawioralna, CBT) może być bardzo pomocna.

   • Psychiatra: bezwzględnie konieczny do postawienia diagnozy depresji klinicznej i wdrożenia leczenia farmakologicznego (leki przeciwdepresyjne), zwłaszcza jeśli pojawiają się myśli samobójcze, objawy są bardzo nasilone lub trwałe.

3. Ogólne reagowanie i wsparcie:

   • Wprowadzenie zdrowego stylu życia: regularna aktywność fizyczna (szczególnie na świeżym powietrzu), zdrowa dieta, dbałość o higienę snu i unikanie używek (alkohol, kofeina)- to działania wspierające zarówno w przypadku objawów okołomenopauzalnych, jak i łagodnej depresji.

   • Techniki relaksacyjne: mindfulness, medytacja, techniki oddechowe, które pomagają w radzeniu sobie z lękiem i stresem,

   • Wsparcie społeczne: otwarta rozmowa z bliskimi, udział w grupach wsparcia dla kobiet w menopauzie.

Pamiętaj:

Objawy psychiczne w okresie okołomenopauzalnym są realne i nie należy ich lekceważyć, ani traktować jako "fanaberie". Jeśli objawy są nasilone,

zawsze szukaj profesjonalnej pomocy.

Lista objawów do pobrania